6.2. Раусс-Гурвиц бойынша тұрақтылықтың алгебралық белгісі

 

Егер жүйе дифференциялдық теңдеулермен берілген болса, тұрақтылықты бағалау үшін Раусс және Гурвиц белгілерін қолданған ыңғайлы. Екі белгілер де есептеу әдістері бойынша айырмашылығы жоқ, сондақтан, олардың қосымшалар аймағын біріктіріп Раусса-Гурвиц белгісі деп атаймыз.   

Жүйе дифференциялдық теңдеумен берілген:

 

          (6-4)

 

Жүйенің тұрақтылығы үшін барлық коэффициенттер а0 , аn-1,, анықтауыш Δn және оның барлық диагональді минорлары оң болғаны қажетті де жеткілікті. Егер ең болмағанда бір анықтауыш теріс болса, жүйе тұрақсыз. Егер бір анықтауыш нольге тең, қалғандары оң болса, онда жүйе тұрақтылық шекарасында.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

Анықтауыш Δn есептелуі мүмкін:

 

                (6-5)

 

 

Басты анықтауыштан лынған диагональді минорлар:

 

                   

 

         (6-6)

 

                           

 

Анықтауыштар келесі түрде құрылады: анықтауыштың бас диагоналында екіден бастап барлық коэффициенттер жазылады, яғни а1-ден аn-1,-ге дейін диагональ үстінен диагональді коэффициенттерден кейін тұрған өсу номерлі коэффициенттер жазылады, диагональ астынан – диагональді коэффициенттен алдын орналасқан кему номерлі коэффициенттер.

Анықтауыштар  Гурвиц анықтауыштары деп аталады.

Практикада Раусс-Гурвиц  белгісі бойынша тұрақтылықты тиімді бағалау үшін және есептеу қолайлы болу үшін төрттен жоғары емес ретті жүйелерді зерттеген жөн.

Мысал:

Дифференциялдық теңдеу берілген

 

                (6-7)

 

Гурвиц анықтауыштары есептелінеді:

 

 

 

                                                             

                                                                                           (6-8)

 

Жүйе тұрақты, себебі барлық коэффициенттер және сәйкес ретті анықтауыштар оң.